HTS Kaydı Nasıl İncelenir

HTS Kaydı Nasıl İncelenir?

HTS kayıtları, bir dava dosyasında telefon trafiğini gösteren en kritik teknik verilerden biridir. Ancak bu kayıtlar çoğu zaman olduğundan daha kesin bir delil gibi yorumlanır. Oysa HTS kaydı, konuşmanın içeriğini değil; arama, zaman, süre, baz istasyonu ve cihaz bilgisi gibi teknik izleri gösterir.

DNA Kriminal ve Adli Bilişim olarak Yeni Nesil Kriminal Çözümler yaklaşımımızda HTS kayıtlarını yalnızca tablo verisi olarak değil; veri bütünlüğü, zaman senkronizasyonu, baz haritalandırması, IMEI eşleşmesi, CGNAT kayıtları ve dosya içi delil ilişkisiyle birlikte değerlendiriyoruz.

HTS Kaydı Nasıl İncelenir?

Her Şey İnsanla Başlar, Teknoloji Teferruattır

Kriminal Bilişim Perspektifinde Bir Değerlendirme

HTS Kaydı Nedir ve Ses Kayıtlarını İçerir mi?

Hayır. HTS kayıtlarında konuşmalar dinlenemez.

HTS kaydı; telefon görüşmesinin içeriğini, ses kaydını, konuşma metnini veya mesaj içeriğini göstermez. HTS yalnızca iletişim trafiğine ait meta verileri içerir. Meta veri, iletişimin kendisi değil; iletişime ilişkin teknik kayıt bilgisidir.

Bir HTS kaydında genellikle şu bilgiler bulunur:

• Arayan numara,

• Aranan numara,

• Arama tarihi ve saati,

• Görüşme süresi,

• SMS trafik bilgisi,

• Baz istasyonu bilgisi,

• IMEI cihaz bilgisi,

• IMSI / SIM kart bilgisi,

• Veri bağlantısı ve internet oturum kayıtları.

Bu nedenle HTS kaydı şu soruya cevap verir:

“Kim, kimi, ne zaman, ne kadar süreyle aramış?”

Ancak şu soruya cevap vermez:

“Ne konuşuldu, mesajda ne yazıyordu, telefonu o anda kesin olarak kim kullanıyordu?”

Ceza dosyalarında HTS kayıtlarının hukuki zemini çoğunlukla CMK 135 kapsamında değerlendirilir. Ancak hukuka uygun şekilde alınmış bir HTS kaydı dahi, teknik sınırları bilinmeden yorumlanırsa hatalı sonuçlara yol açabilir.

Yeni Nesil Kriminal Çözümler: HTS Kaydı ve Baz Analizi Nasıl Yapılır?

HTS analizi, yalnızca Excel dosyasında numara aramak değildir. Profesyonel HTS incelemesi; ham verinin doğrulanması, zaman bilgilerinin düzeltilmesi, baz istasyonlarının haritalandırılması ve iletişim ilişkisinin olay kronolojisiyle birlikte analiz edilmesidir.

DNA Kriminal’in adli bilişim laboratuvar yaklaşımında HTS analizi şu aşamalarla yürütülür:

Veri Bütünlüğü ve Hash Doğrulaması

İlk aşama, operatörlerden veya dosya makamlarından gelen ham CDR verisinin kontrol edilmesidir. CDR, Call Detail Record yani arama detay kaydı anlamına gelir.

Turkcell, Vodafone veya Türk Telekom gibi operatörlerden gelen HTS verileri çoğunlukla Excel, CSV veya PDF formatındadır. Bu veriler incelenirken şu sorular cevaplanmalıdır:

• Veri resmi kaynaktan mı gelmiştir?

• Ham veri ile bilirkişi raporunda kullanılan veri aynı mıdır?

• Dosyada eksik veya tekrar eden satır var mıdır?

• Sonradan değiştirilme ihtimali teknik olarak denetlenmiş midir?

• Hash değeri alınmış mıdır?

Hash doğrulaması, dijital dosyanın parmak izinin alınmasıdır. Bir dosyanın hash değeri alındığında, sonradan yapılan değişiklikler tespit edilebilir. Bu nedenle HTS verisinde hash kontrolü, delil bütünlüğü açısından kritik öneme sahiptir.

DNA Kriminal’in Yeni Nesil Kriminal Çözümler metodolojisinde ham veri, sadece okunmaz; veri güvenliği, bütünlük ve analiz edilebilirlik yönünden test edilir.

Zaman Senkronizasyonu: UTC – TSI Karmaşası

HTS analizlerinde en sık yapılan hatalardan biri zaman farkıdır. Bazı teknik kayıtlar UTC/GMT zaman standardına göre tutulabilir. Türkiye saati ise UTC+3 olarak değerlendirilir.

Bu 3 saatlik fark dikkate alınmazsa dosyada ciddi hatalar ortaya çıkabilir. Örneğin bir kaydın 18:30 UTC görünmesi, Türkiye saatiyle 21:30 anlamına gelebilir.

Bu hata;

• Olay saatinin yanlış yorumlanmasına,

• Kamera kaydı ile HTS kaydının çelişkili görünmesine,

• Kişinin olay yerinde olduğu yanılgısına,

• Arama kronolojisinin hatalı kurulmasına,

• Baz geçişlerinin yanlış değerlendirilmesine neden olabilir.

Bu nedenle profesyonel HTS analizinde tüm kayıtlar aynı zaman standardına dönüştürülür. Ardından olay saati, kamera kayıtları, tanık beyanları, araç geçiş kayıtları, CGNAT verileri ve diğer dijital izlerle karşılaştırılır.

Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Haritalandırma

Baz istasyonu analizi, HTS incelemesinin en hassas bölümüdür. Bir telefonun hangi bazdan sinyal verdiği, ancak doğru haritalandırma yapıldığında anlam kazanır.

DNA Kriminal, baz istasyonu analizlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri yani GIS destekli değerlendirme yaklaşımını esas alır. Bu kapsamda;

• Baz istasyonu koordinatları,

• Cell ID / LAC / TAC bilgileri,

• Anten yönü,

• Azimut açısı,

• Kapsama alanı,

• Şehir içi baz yoğunluğu,

• Sinyal örtüşme bölgeleri birlikte değerlendirilir.

Azimut açısı, baz istasyonu anteninin hangi yöne yayın yaptığını gösterir. Bu bilgi dikkate alınmadan yapılan baz analizi eksik kalır. Çünkü telefonun sadece bir baz istasyonuna bağlanmış olması, kişinin kesin olarak o noktada bulunduğu anlamına gelmez.

HTS Baz Analizinde Sık Yapılan Hatalar ve Kesin Konum Yanılgısı

“Telefonun bir bazdan sinyal vermesi kesin oradaydım anlamına gelir mi?”

Hayır. Baz istasyonu kaydı kesin konum göstermez.

HTS baz kaydı, GPS veya navigasyon verisi değildir. Baz istasyonu bilgisi, telefonun belirli bir anda hangi hücresel kapsama alanından işlem gördüğünü gösterir. Bu veri, yaklaşık bölgesel değerlendirme sağlar; noktasal ve kesin konum vermez.

Şehir merkezlerinde baz istasyonlarının kapsama alanları iç içe geçer. Aynı baz istasyonuna aynı anda yüzlerce hatta binlerce kullanıcı bağlanabilir. Bu nedenle “aynı bazdan sinyal verdi, o halde kesin olay yerindeydi” şeklindeki yorum teknik olarak hatalıdır.

Baz bağlantısını etkileyen başlıca teknik faktörler şunlardır:

• Şebeke yoğunluğu,

• Anten yönü,

• Bina ve arazi yapısı,

• Sinyal yansımaları,

• Kapalı alan etkisi,

• Operatör optimizasyonu,

• Handover yani kanal geçişi,

• Cihazın o anki sinyal kalitesi.

Handover, telefonun bir baz istasyonundan başka bir baz istasyonuna aktarılmasıdır. Telefon her zaman en yakın baza bağlanmaz. Daha uygun sinyal veren veya daha az yoğun olan farklı bir baz üzerinden işlem görebilir.

Bu nedenle baz analizinde tek kayıt üzerinden kesin sonuç kurulamaz. Kamera, fiziki takip, GPS, araç geçiş kayıtları, tanık beyanı, cihaz incelemesi veya başka dijital delillerle desteklenmeyen baz kaydı, ancak teknik bir belirti olarak değerlendirilmelidir.

Hatalı bilirkişi raporlarında en sık görülen sorunlar şunlardır:

• Baz kaydının GPS gibi yorumlanması,

• Azimut açılarının dikkate alınmaması,

• UTC / TSI saat farkının gözden kaçırılması,

• IMEI eşleşmesi olmadan kullanıcı tespiti yapılması,

• Ham veri yerine özet tablo üzerinden rapor düzenlenmesi,

• Aynı bazda görünen iki hattın aynı kişide olduğunun varsayılması.

Bu tür durumlarda Bilirkişi Raporuna İtiraz edilmesi ve teknik uzman görüşü alınması dosyanın seyrini değiştirebilir.

Yargıtay İçtihatlarında HTS ve CGNAT Kayıtlarının Yeri

HTS ve CGNAT kayıtları, ceza yargılamasında önemli teknik izlerdir. Ancak bu kayıtların tek başına kesin mahkûmiyet delili olarak kabul edilmesi her dosyada doğru değildir.

HTS kaydı, iletişim trafiğini gösterir; konuşma içeriğini göstermez. CGNAT kaydı ise internet bağlantısına ilişkin IP paylaşımı ve oturum izlerini gösterir. Özellikle çok kullanıcılı IP yapılarında, CGNAT verisinin teknik doğrulama yapılmadan doğrudan kullanıcıya bağlanması hatalı sonuçlara yol açabilir.

Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımında temel ilke şudur:

Mahkûmiyet, ihtimallerin toplamına değil; her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delile dayanmalıdır.

Bu nedenle;

• İçeriği olmayan HTS kayıtları,

• Tek başına CGNAT verileri,

• Yalnızca baz çakışmaları,

• IMEI ile desteklenmeyen kullanıcı atamaları,

• Teknik doğrulaması yapılmamış bilirkişi raporları

tek başına kesin sonuç doğuracak şekilde değerlendirilmemelidir.

Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır ilkesi geçerlidir. HTS veya CGNAT verisi yalnızca ihtimal oluşturuyorsa, bu ihtimalin başka objektif delillerle desteklenmesi gerekir.

DNA Kriminal ile HTS Analiz Raporu ve Teknik Mütalaa

HTS kayıtları doğru analiz edildiğinde güçlü bir teknik delil olabilir. Yanlış analiz edildiğinde ise dosyayı hatalı bir yöne sürükleyebilir.

DNA Kriminal ve Adli Bilişim, Yeni Nesil Kriminal Çözümler vizyonuyla HTS, baz istasyonu, CGNAT, IMEI, IP logları ve dijital delilleri bütüncül olarak değerlendirir. Geleneksel yöntemler yerine adli bilişim yazılımları, veri analiz araçları ve laboratuvar temelli inceleme süreçleriyle dosyaya özel teknik raporlar hazırlanır.

Ceza veya hukuk davalarında;

• HTS Analiz Raporu,

• Baz İstasyonu İncelemesi,

• CGNAT İncelemesi,

• IMEI Eşleştirme Analizi,

• Bilirkişi Raporuna İtiraz,

• Uzman Görüşü / Teknik Mütalaa

ihtiyacınız varsa, DNA Kriminal ve Adli Bilişim uzman kadrosuyla iletişime geçebilirsiniz.

CMK 67/6 kapsamında ceza dosyalarında, HMK 293 kapsamında hukuk dosyalarında uzman görüşü alınması mümkündür. Teknik verinin doğru okunması, yalnızca tablo incelemesi değil; bilimsel analiz, hukuki yorum ve adli tecrübe gerektirir.

Teknik destek, adli raporlama ve profesyonel savunma için;

www.kriminalbilisim.com

0552 676 11 00 – dna@kriminalbilisim.com 

DNA Kriminal ve Adli Bilişim – Yeni Nesil Kriminal Çözümler ile Gerçeğin Peşinde!